KANAL25
Ana Sayfa Siyaset Gündem Asayiş Ekonomi Eğitim Kültür-Sanat Spor Türkiye Erzurum Türküleri
Erzurumspor Sakarya maçını Yılmaz yönetecek
Erzurumspor Sakarya maçını Yılmaz yönetecek
Küresel krizlerin çözümünde anahtar ülke Türkiye
Küresel krizlerin çözümünde anahtar ülke Türkiye
Yerli ve milli lokomotif için 3 yeni fabrika
Yerli ve milli lokomotif için 3 yeni fabrika
YÖK ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında iş birliği
YÖK ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında iş birliği
Pasinler ve Yakutiye'de deprem
Pasinler ve Yakutiye'de deprem
HABERLER>GÜNDEM
17 Aralık 2024 Salı - 11:49

Maden ocağından vitrine: Oltu Taşının hikayesi

İnsanoğlunun bilinen en eski süs eşyalarından olan Oltu Taşı, Erzurum'un Oltu ilçesinde yöre insanının emeği ile yeraltından bin bir güçlükle çıkarılıyor.

Maden ocağından vitrine: Oltu Taşının hikayesi

İnsanoğlunun bilinen en eski süs eşyalarından olan Oltu Taşı, Erzurum'un Oltu ilçesinde yöre insanının emeği ile yeraltından bin bir güçlükle çıkarılıyor.
Oltu Taşı'nın saklanması ve şekil verilmesi ayrı bir özen ve emek gerektiriyor. Her usta bir heykeltıraş titizliğinde çalışıyor, yumuşak Oltu Taşı'nı çifte su verilmiş bıçakla yontup zımparalayarak şekil veriyor. Tebeşir tozu ve zeytinyağı ile cilalanan taşlar, kolyeden küpeye, sigaralıktan yüzüğe pek çok süs eşyasına dönüşüyor. Özellikle erkeklerin elinden düşürmedikleri Oltu Taşı'ndan teşbihlerin namı artık ülkemiz sınırlarını da aştı. Fosilleşmiş reçine ya da fosilleşmiş ağaç gövdelerinden oluşan Oltu Taşı, yumuşak bir linyit türü olarak ifade ediliyır. Hakim renki siyahtır, ancak nadiren de olsa gri yeşilimsi renkli olanları da vardır. Oltu Taşı'nın tarihi Bronz Çağı'na dek uzanıyor. Zengin Romalılar'ın mücevherlerini ve değerli süs eşyalarını süslediği bilinirken. Ortaçağ'dan günümüze tesbihler, kutsal emanet sandıkları ve heykellerin bu siyah taştan yapıldığına dair sayısız eser bulunuyor . Yazılı kaynaklara göre, 17. yüzyılda Oltu Taşı'nın tozu doktorlar tarafından ilaç niyetine da kullanıldı.
Hava ile temas edince sertleşiyor
Oltu Taşı cevheri çok ince, zaman zaman kaybolan yani kırılmış damarlar halinde bulunduğundan çok fazla çıkarılamaz. Topraktan çıktığında çok yumuşak olmasına rağmen hava ile temas ettiğinde hemen sertleşir. Bu yüzden de galeriden çıkıp cilalanana kadar mutlaka nemli ortamda saklanıyor. Büyük emekle çıkarılan bu maden küçük atölyelere gönderiliyor. Atölyelerde, tasarlanan süs eşyalarına göre sınıflandırılan maden, el çarkı ile işleniyor. Taş ustaları bu işlemin yürek, sevgi ve her şeyden öte derin bir sabır istediğini anlatırken, “İşin püf noktası ise taşın yumuşak ve nemli kalmasının sağlanmasıdır. Bu yüzden işlenecek kadar maden, su içinde bırakılarak korunur. Geri kalanı ise yeniden toprağa gömülerek saklanır. Oltu Taşı'ndan en çok yapılan ve en çok tanınan ürün hiç şüphesiz tesbihlerdir. Ünü Türkiye dışına da yayılan Oltu Taşı tespihler, elde çekildikçe daha çok parlayıp güzelleşir. 33'lük olanına 'tek sayı1, 99'luk olanına uç sayı1 adı verilen tespihler gümüş işlemesine göre kuka (yuvarlak), kızılcık, mercimek, kesme gibi isimler alır” şeklinde konuştular.
İşte Oltu Taşı'nın ayırt edici özellikleri
Ülkemizde en çok coğrafi işaret sahip olan üçüncü şehir olan Erzurum, Gaziantep ve Konya ile bu anlamda yarış içinde bulunuyor. Türk Patent tarafından tescil edilen coğrafi işaretli Oltu Taşı'nın tanımı ve ayırt edici özellikleri ise şu şekilde ifade ediliyor, “Siyah Kehribar olarak da adlandırılan Oltu Taşı, tipik sedimenter teşekkülleridir. Neojen yaşlı birimlerinde 70-80 cm kalınlığında bir marıngrozu tabakası içinde azami birkaç cm kalınlığında, birkaç metre yataylık gösteren mercekler halinde bulunmaktadır. Bu tabakalar yer yer çatallanmış ve kırılmışlardır. Marın ve Killerden oluşan, filik karakterindeki merceklerin, şiddetli teknotizmaya maruz kalıp kıvrımlaşarak kırıldığı tahmin edilmektedir. Oltu Taşı çıkarmak için açılan galeriler içerisinde birçok bitki ve ağaç fosillerine de rastlanır. Oltu Taşının az da olsa damarlı olması nedeniyle tamamen pürüzsüz bir görünümü yoktur. Oltu Taşına elle temas halinde kadifemsi bir dokunuş hissi verir. Ayrıca zımpara kâğıdına sürüldüğünde kahverengi toz bırakır. Kolaylıkla çatlayıp kırılmaz ve uzun süre dayanıklıdır. Fiziksel Özellikleri Oltu Taşı'nın en dikkat çekici özelliği yer kabuğundan çıkarıldığında çok yumuşak, hava ile temas ettirilmediği sürece bu yumuşaklığını muhafaza edip, hava ile temas ettiğinde sertleşen, zengin, kompakt bir maddedir. Bu özelliklerinden dolayı Oltu Taşının işlenmesi kolay, işlendikçe hava ile temas ederek sertleşen, kullandıkça parlayan bir cevherdir. Genellikle siyah, bazen koyu kahverengi, nadiren gri ve yeşilimsi renklerde bulunur. Hava gazında alev çıkarak yanar ve geriye bir miktar kül bırakır. Yanma esnasında aniden soğutulursa camlaşır ve kalıp haline gelir. Sürtünme ile elektriklenir ve hafif cisimleri çeker. Oltu Taşı Mors sertlik cetveline göre 3 sertliğe sahip olup, özgül ağırlığı 1,26 olan bir cins jayettir. Oltu Taşı'nın parlatılmış bir kesitinin mikroskop altında yapılan incelemesinde; Linyit, Kil Plajları, Prit taneleri ve Reçine Emrenyasyonu gözlemlenir. Oltu Taşı, cevher mikroskobunda yapılmış olan kimyasal analizinde ise yüzde 77,95 karbon içermekte ve kalorifik değeri 8064 k cal/kg'a kadar ulaşmaktadır.”

 
‘Minik Kalplere Küçük Dokunuş’
 
Erzurum'da ‘Vatan ve kahramanlık buluşmaları’
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Bayburt’taki hayvan pazarlarında şap karantinası
Bayburt’ta bazı hayvanlarda şap hastalığının görülmesi üzerine hayvan ...
Yılın son kuzuları besicilerin yüzünü güldürdü
Besiciler yeni yıla sayılı günler kala yılın son kuzularının doğumuyla büyük bir mutluluk yaşıyor.
Küresel krizlerin çözümünde anahtar ülke Türkiye
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın uluslararası krizlerde oynadığı ...
 
'İnsanlık, bir ahlak ve medeniyet krizi yaşıyor'
Erbaş, “İşgalci siyonist katillerin, tüm dünyanın gözleri önünde fütursuzca ...
Göktaş ASHB önceliklerini aktardı
Göktaş, “Fiziksel ve zihinsel gelişimlerini de göz önünde bulundurarak, ...
Tunç: 'Dil bir milletin hafızasıdır'
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, “Dil, bir milletin hem aynası hem de hafızasıdır. ...
 
Şenkaya’da Muhtarlar sandığa gitti
Şenkaya ilçesinde Muhtarlar Derneği Başkanlığı seçiminde Giray Aktürk kazanan taraf oldu.
Pasinler ve Yakutiye'de deprem
Pasinler Küçüktuy’da 3.3 büyüklüğünde deprem meydana geldi.
Bakanlıktan İmar Hakkı Aktarımı açıklaması
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İmar Hakkı Aktarımı'nda ...
 
YAZARLAR
Orhan Kemal Karasu
Orhan Kemal Karasu
Ak Parti için artık tehlike canları ciddi ciddi çalıyor.
Selahattin Şener
Selahattin Şener
Haydi Erzurum (Bari) Güneşine Sahip Çık !..
Hayrullah Palanoğlu
Hayrullah Palanoğlu
HOBİ BAHÇELERİ TAM GAZDEVAM EDİYOR...
Cahit Okçu
Cahit Okçu
Her Neyse…
ÇOK YORUMLANANLAR
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
Ana Sayfa Siyaset Gündem Asayiş Ekonomi Eğitim Kültür-Sanat Spor Türkiye Erzurum Türküleri
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva